ಚತುರ್ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿದೇವತೆ

 ಚತುರ್ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿದೇವತೆ

ಅಗ್ನಿರ್ವೈ ದೇವಾನಾಂ ವ್ರತಪತಿಃ |

(ಶತಪಥಬ್ರಾಹ್ಮಣ ೧.೧.೧—೨)


"ಹೇ ವ್ರತದ ಪಾಲಕನಾದ ಅಗ್ನಿದೇವನೆ! ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಬಿಡುವಿಕೆಯೇ ಮುಂತಾದ ರೂಪದ 'ವ್ರತ 'ವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅದನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ನಾನು ಶಕ್ತನಾಗುವಂತೆ ಮಾಡು. ನನ್ನದಾದ ಆ ಸತ್ಯವ್ರತವು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಲಿ " ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾ ವೇದರ್ಷಿಯು ಅಗ್ನಿಯೇ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೊಳಗೆ ವ್ರತದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿರುವನು ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸಿರುವನು. ಅಗ್ನಿಯೆಂದರೆ ದೈವೀಸಂಕಲ್ಪದ ಅಧಿದೇವತೆ. ಆತನು ಮಾನವದೇಹದಲ್ಲಿನ ನರಕೋಶಗಳಲ್ಲಿನ  ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವಿಭವ (Action potential) ದ ರೂಪದಲ್ಲಿ (ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ತರಂಗದೋಪಾಧಿಯಲ್ಲಿ) ನೆಲೆಸಿದ್ದು ನರಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ದೈವೀಸಂಕಲ್ಪ ಸದೃಶವಾದ ಸತ್ಸಂಕಲ್ಪಗಳ, ಸಚ್ಚಿಂತನೆಗಳ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣನಾಗಿರುವನು. ಹಾಗಾಗಿ, ಆತನನ್ನು ದಿನವೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಆರಾಧಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪರಿಶುದ್ಧವೂ ದೈವೀಮಯವೂ ಆಗುವುವು. ಹೀಗೆ ಆತನು ಸದ್ವ್ರತಪತಿಯೆನಿಸುವನು.


ಅಂತೆಯೇ ದೇವತಾವ್ರತಾದಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಹೋಮಿಸುವ ಹವಿರ್ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿಸುವ ಹವ್ಯವಾಹನನೂ, ದೇವತೆಗಳ ಮುಖರೂಪಿಯೂ ಆಗಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಅಗ್ನಿಯು ದೇವತೆಗಳ ವ್ರತಪತಿಯು.


ಅಗ್ನಿರ್ವೈ ದೇವಾನಾಂ ನೇದಿಷ್ಠಮ್ |

(ಶತಪಥಬ್ರಾಹ್ಮಣ ೧.೫.೧—೧೧)


ಅಗ್ನಿಯಾದರೋ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ನಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸನಿಹದವನು, ಬಲುನಿಪುಣನು. 


ಅಗ್ನಿರ್ವೈ ದೇವಾನಾಮದ್ಧಾತಮಮ್ |

(ಶತಪಥಬ್ರಾಹ್ಮಣ ೧.೫.೧—೯)


ಅಗ್ನಿಯು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅತಿಶಯವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಫಲವನ್ನು ಕೊಡುವಂಥ (ಅದ್ಧಾ-ತಮಮ್) ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದೇವತೆಯಾಗಿರುವನು. 


ಅಗ್ನಿರ್ವೈ ದೇವಾನಾಂ ಮೃದುಹೃದಯತಮಃ |

(ಶತಪಥಬ್ರಾಹ್ಮಣ ೧.೫.೧—೧೦)


ಅಗ್ನಿದೇವನು ಇತರ ದೇವತೆಗಳಿಗಿಂತ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುವನು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಆತನು ಮೃದುವಾದ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನವನು. 

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

ವೃದ್ಧಚಾಣಕ್ಯನೀತಿದರ್ಪಣಸಾರಃ ೨

🌞🌞 *ವೃದ್ಧಚಾಣಕ್ಯನೀತಿದರ್ಪಣಸಾರಃ ೨* 🌞🌞 🌸🌸 *ತೃತೀಯೋऽಧ್ಯಾಯ:* 🌸🌸 *ಕಸ್ಯ ದೋಷ: ಕುಲೇ ನಾಸ್ತಿ ವ್ಯಾಧಿನಾ ಕೋ ನ ಪೀಡಿತ:|* *ವ್ಯಸನಂ ಕೇನ ನ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಕಸ್ಯ ಸೌಖ್ಯಂ ನಿರನ್ತರಮ್||१||* *ಅನ್ವಯ:-* ಕಸ್ಯ ಕುಲೇ ದೋಷ: ನ...
Read more

ವೈದ್ಯಕೀಯಸುಭಾಷಿತಸಾಹಿತ್ಯಮ್ ೧

श्रीभास्करगोविन्दशर्मविरचितं वैद्यकीयसुभाषितसाहित्यम् प्रथमोऽध्यायः अथातो वैद्यकशास्त्रविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः । आयुर्वेदव्याख्या (ಆಯುರ್ವೇದವ್ಯಾಖ್ಯೆ) हिताहितं सुखं दुःखमायुस्तस्य हिताहितम् । मानं च तच्च यत्रोक्तमायुर्वेदः स उच्यते ॥१॥ (चरकसंहिता) हित-अहितं— ಹಿತಕರ, ಅಹಿತಕರ; सुखं— ಸುಖ (ಆರೋಗ್ಯ)ಕರ; दुःखम्— ದುಃಖ(ಅನಾರೋಗ್ಯ)ಕರ (इति— ಎಂಬುದಾಗಿ); आयुः— ಆಯುಷ್ಯ / ಬದುಕು (जीवितं चतुर्विधानुभवदायकम् अस्ति ।— ನಾಲ್ಕು ತೆರನಾದ ಅನುಭವವನ್ನು ಕೊಡುವಂಥದ್ದಾಗಿದೆ.) च— ಹಾಗೆಯೇ;  तस्य— ಈ ಆಯುಸ್ಸಿಗೆ / ಬದುಕಿಗೆ; हित- अहितम्— ಹಿತ-ಅಹಿತಗಳು; तत्+च— ( तस्य च) ಹಾಗೂ ಅದರ / ಆಯುಸ್ಸಿನ; मानं— ಮಾನವು / ಪ್ರಮಾಣವು / ಅವಧಿಯ ಅಳತೆಯು; यत्र— ಎಲ್ಲಿ / ಯಾವುದರಲ್ಲಿ; उक्तं— ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ / ಉಕ್ತವಾಗಿದೆಯೋ; सः आयुर्वेदः (इति) उच्यते— ಅದು ಆಯುರ್ವೇದ (ಎಂದು) ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. शुद्धिशास्त्राणि (ಶುದ್ಧಿಶಾಸ್ತ್ರಗಳು) कायवाग्बुद्धिविषया ये मलाः समुपस्थिताः । चिकित्सालक्षणाध्यात्मशास्त्रैस्तेषां विशुद्धयः ॥२॥ ( वाक्यपदीयम्) काय-वाक्-बुद्धिविषयाः ये मलाः सम्-उपस्थिताः, चिकित्सा(रुक्प्रतिक्रिया - अमरकोशे)-लक्षण(व्याकरण)-अध्यात्मश...
Read more

ಸೂಕ್ತಿವೈಭವ

ಸೂಕ್ತಿ ವೈಭವ *अलब्धमीहेद्धर्मेण* *लब्धं यत्नेन पालयेत् ।* * पालितं वर्धयेन्नित्यं* * वृद्धं पात्रेषु निक्षिपेत् ॥* _(महर्षियाज्ञवल्क्यवचनम्)_ * ಅಲಬ್ಧಮೀಹೇದ್ಧರ್ಮೇಣ*  *ಲಬ್ಧಂ ಯತ್ನೇನ ಪಾಲಯೇತ್ |* *ಪಾಲಿತಂ ವರ್ಧಯೇನ್ನಿತ್ಯಂ*  *ವೃದ್ಧಂ ಪಾತ್ರೇಷು ನಿಕ್ಷಿಪೇತ್ ||* _ (ಮಹರ್ಷಿಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯವಚನ) _ * AlabdhameehEddharmENa* * labdham yatnEna pAlayEt.* *PAlitam vardhayEnnityam* *vrddham pAtrESHu nikSHipEt.* _(Sage YAjnavalkya's saying)_ _*(धर्मेण)* धर्मेण मार्गेन, न्याये पथि, सन्मार्गे, प्रामाणिकतया, *(अलब्धम्)* न लब्धम् एतावत् पर्यन्तम्, किन्तु यत् लब्धुम् इच्छा अस्ति तादृशम्,  पूर्वम् अयुक्तम्, *(ईहेत्)* अवाप्तुं प्रवर्तेत, प्रयतेत, प्रयत्नं कुर्यात् । *(लब्धम्) * तदुत्तरं युक्तम्, तथा प्राप्तम्, सम्पादितम्, आर्जितम्, सङ्गृहीतम्, अवाप्तम्, आदत्तम्, स्वीकृतं वित्तम्, द्रव्यम्, विद्याम्, कीर्तिम्, अन्नम्,  यत्किञ्चिदपि वा न्यायेन उपार्जितम्, *(यत्नेन)* प्रयत्नपूर्वकम्, आयासेन, परिश्रमेण, सर्वथा, सर्वधर्मोक्तविधानैः *(पालयेत्)* रक्षेत्, अवेत् । ["अलब्धस्य लाभो योगः, लब्धस्य रक्षणं क्षेमः। योग-क्षे...
Read more