ಸುಭಾಷಿತಸಂಹಿತಾ

  ದೇವೀಭಾಗವತಸ್ಥ ಸುಭಾಷಿತಗಳು देवीभागवतस्थ-सुभाषितानि ॥ ॐ श्रीगुरुगणपतिभ्यां नमः ॥ ॥ उमामहेश्वरः प्रसीदतु ॥ || ಶ್ರೀಗುರುಗಣಪತಿಭ್ಯಾಂ ನಮಃ || || ಉಮಾಮಹೇಶ್ವರಃ ಪ್ರಸೀದತು || श्रोत्रेन्द्रिय-युतात् सूत, नराः स्वादु विचक्षणाः । न शृण्वन्ति पुराणानि, वञ्चिता विधिना हि ते ॥१।१।८॥ ಶ್ರೋತ್ರೇನ್ದ್ರಿಯ-ಯುತಾತ್ ಸೂತ, ನರಾಃ ಸ್ವಾದು ವಿಚಕ್ಷಣಾಃ । ನ ಶೃಣ್ವನ್ತಿ ಪುರಾಣಾನಿ, ವಞ್ಚಿತಾ ವಿಧಿನಾ ಹಿ ತೇ ॥೧।೧।೮॥ ಅಯ್ಯಾ ಸೂತಮುನಿಯೆ! ಶ್ರವಣೇಂದ್ರಿಯವು ಸಕ್ಷಮವಾಗಿದ್ದು (ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಿವಿಗಳು ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ), ಸದಸದ್ವಿವೇಕಶಕ್ತಿ (ಒಳ್ಳೆಯದು, ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಮುಂತಾದ ಭೇದಜ್ಞಾನ) ಇದ್ದೂ ಕೂಡ ಯಾವ ಮನುಜರು ಪುರಾಣಗಳ ಅಮೃತವಾಣಿಯನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಅಂಥವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಆ ವಿಧಿಯಿಂದಲೇ ವಂಚಿತರಾದಂತೆಯೇ ಸರಿ. यथा जिह्वेन्द्रियाह्लादः, षड्रसैः संप्रपद्यते । तथा श्रोत्रोन्द्रियाह्लादो, वचोभिः सुधियां स्मृतः ॥१।१।९॥ ಯಥಾ ಜಿಹ್ವೇನ್ದ್ರಿಯಾಹ್ಲಾದಃ, ಷಡ್ರಸೈಃ ಸಂಪ್ರಪದ್ಯತೇ । ತಥಾ ಶ್ರೋತ್ರೋನ್ದ್ರಿಯಾಹ್ಲಾದೋ, ವಚೋಭಿಃ ಸುಧಿಯಾಂ ಸ್ಮೃತಃ ॥೧।೧।೯॥ ಹೇಗೆ ನಾಲಗೆಗೆ / ರಸನೇಂದ್ರಿಯಕ್ಕೆ ಸಿಹಿ, ಕಹಿ, ಉಪ್ಪು, ಹುಳಿ, ಖಾರ, ಒಗರು ಎಂಬ ಷಡ್ರಸಗಳಿಂದ ಆಹ್ಲಾದ / ಆನಂದ / ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಸುಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಶ್ರೋತ್ರೇಂದ್ರಿಯ / ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಆಹ್...

ಸೂಕ್ತಿ ವೈಭವ *अलब्धमीहेद्धर्मेण* *लब्धं यत्नेन पालयेत् ।* * पालितं वर्धयेन्नित्यं* * वृद्धं पात्रेषु निक्षिपेत् ॥* _(महर्षियाज्ञवल्क्यवचनम्)_ * ಅಲಬ್ಧಮೀಹೇದ್ಧರ್ಮೇಣ*  *ಲಬ್ಧಂ ಯತ್ನೇನ ಪಾಲಯೇತ್ |* *ಪಾಲಿತಂ ವರ್ಧಯೇನ್ನಿತ್ಯಂ*  *ವೃದ್ಧಂ ಪಾತ್ರೇಷು ನಿಕ್ಷಿಪೇತ್ ||* _ (ಮಹರ್ಷಿಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯವಚನ) _ * AlabdhameehEddharmENa* * labdham yatnEna pAlayEt.* *PAlitam vardhayEnnityam* *vrddham pAtrESHu nikSHipEt.* _(Sage YAjnavalkya's saying)_ _*(धर्मेण)* धर्मेण मार्गेन, न्याये पथि, सन्मार्गे, प्रामाणिकतया, *(अलब्धम्)* न लब्धम् एतावत् पर्यन्तम्, किन्तु यत् लब्धुम् इच्छा अस्ति तादृशम्,  पूर्वम् अयुक्तम्, *(ईहेत्)* अवाप्तुं प्रवर्तेत, प्रयतेत, प्रयत्नं कुर्यात् । *(लब्धम्) * तदुत्तरं युक्तम्, तथा प्राप्तम्, सम्पादितम्, आर्जितम्, सङ्गृहीतम्, अवाप्तम्, आदत्तम्, स्वीकृतं वित्तम्, द्रव्यम्, विद्याम्, कीर्तिम्, अन्नम्,  यत्किञ्चिदपि वा न्यायेन उपार्जितम्, *(यत्नेन)* प्रयत्नपूर्वकम्, आयासेन, परिश्रमेण, सर्वथा, सर्वधर्मोक्तविधानैः *(पालयेत्)* रक्षेत्, अवेत् । ["अलब्धस्य लाभो योगः, लब्धस्य रक्षणं क्षेमः। योग-क्षे...